Bil TNB September 2026: 600 kWj ialah ambang — satu unit lebih, bil naik RM42.42

Bil bulan ini lebih tinggi daripada bulan lepas, dan perkara yang mula-mula terlintas di fikiran ialah jadual tarif. Pada bil domestik TNB, apa yang menentukan sama ada tiga caj itu — AFA, cukai perkhidmatan 8% dan Caj Peruncitan — dikenakan atau tidak ialah berapa unit yang digunakan dalam bulan itu.

Kenyataan TNB bertarikh 15 September 2026 menyatakan pengguna domestik yang menggunakan 600 kilowatt jam (kWj) ke bawah sebulan dikecualikan sepenuhnya daripada caj AFA, iaitu pelarasan automatik kos bahan api, sama ada dalam bentuk rebat atau surcaj. Kumpulan yang sama juga tidak dikenakan cukai perkhidmatan 8% dan Caj Peruncitan. Kenyataan TNB

Sebaik penggunaan sebulan melepasi ambang itu, ketiga-tiga caj kembali dikenakan, dan AFA dikira ke atas keseluruhan penggunaan bulan itu, bukan hanya unit yang melebihi 600 kWj. Bagi September 2026, kadar AFA ialah +3.67 sen/kWj.

Perkara utama

• 600 kWj ialah ambang, bukan tangga yang naik beransur-ansur. Menurut TNB, pengguna domestik 600 kWj ke bawah sebulan dikecualikan sepenuhnya daripada AFA, sama ada dalam bentuk rebat atau surcaj; kumpulan yang sama juga tidak dikenakan cukai perkhidmatan 8% dan Caj Peruncitan. Ambang ini, dan kadar-kadar di bawah, adalah bagi pengguna domestik TNB.
• Melepasi ambang, AFA dikenakan pada keseluruhan bulan. Kaedah kiraan dalam kalkulator bil TNB menerangkannya dengan jelas: apabila penggunaan sebulan melebihi 600 kWj, setiap unit yang digunakan pada bulan itu didarab dengan kadar AFA. Isi rumah yang menggunakan 700 kWj membayar RM25.69 bagi AFA, manakala yang menggunakan 800 kWj membayar RM29.36. Kalkulator bil TNB
• Kadar AFA bagi September 2026 ialah +3.67 sen/kWj. TNB menyatakan angka ini dikemas kini setiap bulan dan dikongsikan di mytnb.com.my/tariff selepas pengesahan Suruhanjaya Tenaga. Halaman AFA Single Buyer turut mencatatkan 3.67 sen/kWj yang sama, serta menyatakan pengguna domestik 600 kWj ke bawah sebulan tidak terjejas oleh AFA.
• AFA bukan caj yang baru muncul pada 2026. Menurut TNB, ia diperkenalkan pada 1 Julai 2025 susulan penstrukturan tarif elektrik, menggantikan mekanisme Imbalance Cost Pass-Through (ICPT); ia bukan caj tambahan baharu dan tidak menyalurkan keuntungan kepada TNB. Ia berfungsi dua hala: apabila kos menurun, pengguna menikmati rebat, dan apabila kos meningkat, perbezaan kos dikongsi bersama. Pengguna menikmati rebat AFA selama sembilan bulan berturut-turut dari Ogos 2025 hingga April 2026, manakala surcaj hanya mula dikenakan pada Mei 2026.
• TNB menyatakan AFA tidak menyebabkan peningkatan mendadak dalam bil; pola penggunaan di rumah yang berubah. Kenyataan yang sama menyebut musim perayaan, cuti sekolah serta bekerja dari rumah mengubah cara elektrik digunakan di rumah, lalu memberi kesan kepada jumlah bil bulanan. Kenyataan itu turut menyatakan kumpulan 600 kWj ke bawah ini membayar kira-kira 2% hingga 14% lebih rendah di bawah tarif baharu berbanding tarif sebelum ini, bergantung kepada tahap penggunaan.
• Kenyataan Perdana Menteri Anwar Ibrahim bertarikh 16 September 2026 menyebut kira-kira 80% pengguna domestik menggunakan 600 kWj ke bawah sebulan. Kenyataan yang sama menyebut keadaan jerebu dan cuaca yang lebih panas kebelakangan ini menaikkan penggunaan elektrik sesetengah isi rumah sehingga penggunaan bulanan mereka melepasi ambang 600 kWj lalu tertakluk kepada AFA. Kenyataan itu juga menyebut satu mesyuarat khas ditetapkan pada 17 September 2026 bersama Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA), Suruhanjaya Tenaga, TNB dan Kementerian Kewangan, untuk meneliti langkah segera bagi mengurangkan kesan kenaikan bil kepada isi rumah yang terjejas. Laporan Bernama di Malay Mail

Bagaimana bil itu dikira

Angka di bawah diambil daripada kadar domestik dan kaedah kiraan dalam kalkulator bil TNB sendiri, mengikut kitaran bil bulanan, dengan AFA pada kadar September 2026 iaitu +3.67 sen/kWj. Caj Tenaga ialah 27.03 sen seunit bagi jumlah sebulan 1,500 kWj ke bawah, Caj Kapasiti 4.55 sen seunit dan Caj Rangkaian 12.85 sen seunit. AFA dan Caj Peruncitan RM10 hanya dikenakan apabila penggunaan sebulan melebihi 600 kWj, manakala cukai perkhidmatan 8% tidak dikenakan pada keseluruhan bil: ia dikira pada caj bagi bahagian yang melebihi 600 kWj, ditambah Caj Peruncitan RM10 itu.

Dua lagi baris ada pada bil, dan kedua-duanya sudah termasuk dalam jumlah di bawah. Yang pertama ialah insentif kecekapan tenaga, iaitu rebat seunit mengikut jalur tempat jumlah penggunaan sebulan itu jatuh, dan makin rendah penggunaan makin tinggi rebatnya — 22.5 sen seunit pada jalur yang merangkumi 300 kWj, 12 sen pada 500 kWj, 9 sen pada 600 kWj, 7.5 sen bagi 601 hingga 650 kWj, dan hanya 0.5 sen pada 1,000 kWj. Yang kedua ialah dana elektrik 1.6% (KWTBB), yang hanya dikenakan apabila penggunaan sebulan melebihi 300 kWj.

• 300 kWj sebulan: RM65.79. Tiada AFA, tiada Caj Peruncitan, tiada cukai perkhidmatan.
• 500 kWj: RM164.74. Ketiga-tiga caj itu juga tiada.
• 600 kWj: RM215.98. Inilah tahap tertinggi yang bilnya masih bebas daripada ketiga-tiga caj itu.
• 601 kWj: RM258.40. RM42.42 lebih daripada isi rumah yang menggunakan 600 kWj tadi. Daripada jumlah itu, RM22.06 ialah AFA (601 kWj × 3.67 sen) dan RM10 ialah Caj Peruncitan. Selain itu, insentif kecekapan tenaga pada bil berkurang daripada RM54.00 kepada RM45.07.
• 700 kWj: RM316.77. Bahagian AFA sahaja RM25.69.
• 800 kWj: RM375.84. Bahagian AFA sahaja RM29.36.
• 1,000 kWj: RM509.06. Bahagian AFA sahaja RM36.70.

Soalan lazim

• Bagaimana hendak tahu berapa unit yang sudah digunakan bulan ini? TNB mencadangkan aplikasi myTNB untuk memantau penggunaan bulanan; bagi pengguna meter pintar, penggunaan harian turut kelihatan.
• Adakah kadar AFA akan berubah lagi? Satu kadar ditetapkan untuk setiap bulan. Halaman AFA Single Buyer memuatkan unjuran seperti yang disiarkan di laman web TNB: AFA dijangka berada antara +2.81 sen dan +5.48 sen seunit bagi Oktober hingga Disember 2026, iaitu ramalan bertarikh 7 Ogos 2026. Itu unjuran, bukan kadar yang sudah ditetapkan.
• Apa cadangan TNB untuk kekal di bawah 600 kWj? Empat perkara dalam kenyataan yang sama: pantau penggunaan dalam myTNB; tetapkan penyaman udara antara 24°C dan 26°C, gunakan pemasa dan pilih peralatan dengan penarafan 4 atau 5 bintang; menukar kepada tarif Time of Use (TOU), dengan waktu luar puncak dari 22:00 hingga 14:00 pada Isnin hingga Jumaat serta sepanjang hari pada Sabtu, Ahad dan cuti umum; dan melabur dalam solar bumbung — di bawah inisiatif Solar ATAP dan SuRIA Home, sistem 5kWac layak menerima rebat sehingga RM3,000 dengan tempoh pulangan modal sekitar 8 tahun.
• Sudah melepasi 600 kWj. Apa yang boleh dibuat? AFA dikira ke atas keseluruhan unit bulan itu, jadi yang masih boleh diubah ialah penggunaan selepas ini, dan empat cadangan di atas ialah arah yang diberikan TNB. Bagi mesyuarat khas pada 17 September 2026, setakat 14:30 pada 17 September 2026, tiada keputusan diumumkan secara rasmi.

Harga bahan api tanpa subsidi pula naik 35 sen seliter

Kementerian Kewangan dalam kenyataan bertarikh 16 September 2026 menyatakan bagi tempoh 17 hingga 23 September 2026, harga runcit RON97, RON95 tanpa subsidi dan diesel tanpa subsidi masing-masing meningkat 35 sen seliter: RON97 daripada RM4.50 kepada RM4.85, RON95 tanpa subsidi daripada RM4.02 kepada RM4.37, dan diesel tanpa subsidi daripada RM4.92 kepada RM5.27. Bernama

Penerima BUDI95 yang layak terus membayar RM1.99 seliter, dengan kerajaan menanggung RM2.38 seliter atau 54% daripada harga tanpa subsidi RM4.37. Penerima BUDI Diesel yang layak membayar RM2.10 seliter, dengan kerajaan menanggung RM3.17 seliter atau 60% daripada RM5.27. Kenyataan yang sama menyatakan had kelayakan asas bulanan BUDI95 dan BUDI Diesel dinaikkan semula kepada 300 liter mulai 1 September 2026, manakala pemilik kenderaan diesel jenis pikap dan jip yang layak menerima tambahan 100 liter, menjadikan jumlah kelayakan hingga 400 liter sebulan.

Di mana boleh menyemak penggunaan dan kadar sendiri

• Penggunaan bulanan dan harian: aplikasi myTNB. Menurut TNB, pengguna meter pintar boleh melihat penggunaan harian.
• Kadar dan angka AFA bagi bulan itu: mytnb.com.my/tariff. TNB menyatakan halaman itu dikemas kini setiap bulan selepas pengesahan Suruhanjaya Tenaga, dan anda boleh masukkan jumlah unit anda sendiri ke dalam kalkulator bil pada halaman yang sama.
• Sebab AFA berada pada angka itu: Halaman AFA Single Buyer, yang memuatkan kadar bagi bulan itu, harga bahan api yang menjadi asasnya serta julat unjuran seterusnya.
• Pertanyaan tentang bil: talian TNB 1300-88-5454, 08:00 hingga 19:00 pada hari bekerja dan 08:00 hingga 17:00 pada hujung minggu serta cuti umum. Ada juga e-mel CareLine@mytnb.my, TNB Careline di Facebook dan @Tenaga_Nasional di X.

Sebelum membayar

• Jika penggunaan sebulan berhenti pada 600 kWj ke bawah, AFA, cukai perkhidmatan 8% dan Caj Peruncitan langsung tidak muncul pada bil: mengikut kalkulator TNB, isi rumah yang menggunakan 600 kWj membayar RM215.98.
• Jika anda sudah melepasi 600 kWj, AFA dikira ke atas keseluruhan unit bulan itu: isi rumah yang menggunakan 601 kWj membayar RM22.06 bagi AFA, iaitu RM42.42 lebih daripada isi rumah 600 kWj — tiga caj itu, ditambah insentif kecekapan tenaga yang berkurang daripada RM54.00 kepada RM45.07.
• Jika anda mahu tahu berapa unit lagi sebelum cukup 600 kWj, buka myTNB, lihat unit yang sudah digunakan bulan ini, dan tentukan sama ada penyaman udara patut ditetapkan pada 24°C hingga 26°C seperti yang dicadangkan TNB.

Dari simpang jalan ke seluruh dunia.